Zoeken

Het Talige Brein

Categorie

onderzoek

Kan Taal het Onzichtbare Zichbaar Maken?

We zijn gewend om te denken dat wat we zien de werkelijkheid goed weerspiegelt, met uitzondering van een kleine vervorming hier en daar. We hebben het over de ogen als de ramen naar de buitenwereld, die ons in staat stellen de “werkelijkheid waar te nemen”. Onderzoek laat ons zien dat het plaatje niet zo simpel is als we wellicht denken. Het blijkt dat de manier waarop we onze omgeving zien erg wordt gevormd door onze kennis, ervaringen, en verwachtingen. En één van de grootste invloeden op onze waarneming lijkt taal te zijn.

Doorgaan met het lezen van “Kan Taal het Onzichtbare Zichbaar Maken?”

Kan taal ons laten zien?

Stel je eens een olifant voor. Een van die Afrikaanse olifanten. Grote oren die de schouders bedekken; een sterke, naar beneden hangende slurf; een paar prachtige ivoren slagtanden.

Doorgaan met het lezen van “Kan taal ons laten zien?”

Zijn we egocentrische sprekers?

In een gesprek houd je vaak rekening met wat de ander weet. Zo praat je waarschijnlijk anders, simpeler, tegen je familie over je werk of studie, dan tegen je collega’s. Maar doen we dat in elke situatie? En doen sommige mensen dit vaker dan anderen?

Doorgaan met het lezen van “Zijn we egocentrische sprekers?”

De voorspellingsparadox

Soms kun je een woord al horen aankomen nog voor het is gezegd (bijv. “peper en […]”). Gevoelsmatig spelen zulke mentale voorspellingen een belangrijke rol in taalbegrip. Maar in de taalwetenschap is het belang van voorspellingen en verwachtingen lange tijd omstreden geweest. Hoe kan dat? Om dat te snappen, moeten we het eerst hebben over de aard van taal zelf. Lees verder

Bestaan er onmogelijke talen?

Op het eerste gezicht lijkt de vraag uit de titel een paradox. Als het antwoord ‘ja’ is, en er inderdaad onmogelijke talen bestaan, dan zijn die talen dus helemaal niet onmogelijk. De titel heeft echter een andere intentie: is er een beperking aan de verscheidenheid van talen die er zou kunnen zijn? Anders gezegd, kunnen we een taal bedenken die nooit door mensen gesproken zal worden? Lees verder

Aarzel nooit om te aarzelen: jouw ehs zeggen meer dan je denkt!

Of we nu willen of niet, ons dagelijks taalgebruik zit vol met ehs en uhms, pauzes en andere aarzelingen. Zulke onderbrekingen van vloeiende spraak hebben een negatief imago: er zijn zelfs hele artikelen geschreven met tips om te voorkomen dat je eh zegt. Maar het wordt hoog tijd om onze negatieve houding tegenover ehs en uhms bij te stellen. Lees verder

In je Brein zit een Sorteermachine

De meest recente revolutie in artificële intelligentie heeft de wereld betoverd. Indrukwekkende toepassingen als Google Translate en het herkennen van objecten op foto’s worden inmiddels dagelijks gebruikt en werken door de in kunstmatige intelligentie: artificële neurale netwerken. Dat artificële neurale netwerken objecten kunnen herkennen heeft met name indruk gemaakt op neurowetenschappers die werken aan hoe wij zien. Zij denken dat met behulp van deze op de hersenen gebaseerde kunstmatige intelligentie we meer kunnen leren over hoe wij met onze hersenen hetzelfde kunnen. De vraag is dus: hoe weten artificële neurale netwerken nou dat op een plaatje bijvoorbeeld een hond staat? En wat zegt dat eigenlijk over het talige brein? Lees verder

De oorsprong van een taal: van niets naar iets

Alle dieren communiceren met elkaar: Vogels fluiten, insecten stoten bepaalde stofjes uit, apen produceren klanken, bijen dansen, dolfijnen fluiten, om informatie met andere soortgenoten te kunnen delen. Wij, de mens, gebruiken taal, en dit systeem is anders dan alle andere vormen van communicatie, omdat het mogelijk is om een oneindig aantal gedachten uit te drukken in een oneindig aantal zinnen. De vaardigheid om hele specifieke betekenissen in woorden om te zetten, en de flexibiliteit om taal in nieuwe situaties te gebruiken, zijn de belangrijkste kenmerken van onze vorm van communiceren. Lees verder

Een “stimulerend” blog over taal

In de 18e eeuw lieten Alessandro Volta en Luigi Galvani stroom door de achterpoot van een kikker lopen en zagen dat de poot van de kikker daardoor bewoog. Hoewel dit op het eerste oog een merkwaardig (en ietwat sadistisch) experiment is, toonden ze aan dat elektrische stimulatie invloed heeft op ons lichaam en gedrag. Deze bevinding heeft daarmee een enorme invloed gehad op ons begrip van de werking van zenuwen en de hersenen. Eeuwen later hebben wetenschappers en medici elektrische stimulatie technieken verbeterd. Ze worden inmiddels gebruikt als hulpmiddelen om het verband tussen neurale activiteit en cognitie te onderzoeken. Maar wat heeft dit met taal te maken? In dit blog geef ik een kort overzicht van de manieren waarop elektrische hersenstimulatie ons helpt om taalfuncties -en stoornissen- beter te begrijpen.

Lees verder

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑