Geschreven door: Julia Uddén
Vertaling door: Monique Flecken

Tijdens onze latere taalontwikkeling leren we ook hoe we zo efficient mogelijk kunnen communiceren in de taal die we als kind geleerd hebben. We moeten bijvoorbeeld leren wanneer we direct en openhartig kunnen zijn, en wanneer we wat subtieler en voorzichtiger onze woorden moeten kiezen. Dit hangt natuurlijk allemaal af van de mensen met wie we communiceren.

pc_julia_templateWe moeten dus kunnen inschatten wat een andere persoon denkt of weet. De vaardigheid om in te kunnen schatten wat andere mensen denken, zodat we in staat zijn de juiste woorden te kiezen tijdens een gesprek, ontwikkelt zich terwijl er een interactie ontstaat tussen twee belangrijke hersengebieden: het zogenaamde “theory of mind” netwerk en de taalgebieden. Het ‘theory of mind’ netwerk maakt het ons mogelijk om het standpunt en de gedachten van een andere persoon te kunnen verwerken. Het begrijpen van non-verbale cues, zoals handgebaren, kan hierbij erg helpen. Zulk soort informatie beïnvloedt de communicatie van een volledig ontwikkelde spreker of luisteraar continue. Verder  moeten we ook specifieke conventies of regels die met conversatie te maken hebben leren, bijvoorbeeld, hoe je een verhelderende vraag stelt wanneer je iets niet begrijpt.

 

adolescents_cropped
Julia Udden zal onderzoek doen naar de ehrsengebieden die verantwoordelijk zijn voor de communicatie tijdens verschillende ontwikkelingsphases.

Deze vaardigheden leren we tijdens onze tienerjaren, want jongere kinderen bezitten slechts een beperkte set van deze skills, terwijl volwassenen hier wel best goed in zijn. Logischerwijze moeten we dit dus tijdens de tienerjaren of de adolescentie geleerd hebben. Maar eigenlijk is het onderzoek op dit gebied vrijwel nihil. De ontwikkeling van communicatief gedrag tijdens de adolescentie wordt ondersteund door bepaalde ontwikkelingsprocessen in het tienerbrein, maar ook hier is vrijwel geen onderzoek naar gedaan. Het is echter heel belangrijk dat onderzoekers ook dit aspect van onze taalontwikkeling gaan onderzoeken. Er zijn bijvoorbeeld gevallen waarin dit soort taalvaardigheden erg verzwakt zijn, wat grote communicatie problemen tot gevolg kan hebben. Patienten met zulke problemen hebben vaak een vertraagde ontwikkeling van de hersenfuncties die communicatie ondersteunen. Onderzoek naar latere taalontwikkeling kan dus tot inzichten leiden waarmee we zulke patienten zouden kunnen helpen.

teeners_mobile
Foto door: Peter Griffin

Maar hoe kunnen we deze taalontwikkeling eigenlijk onderzoeken? In een nieuwe onderzoekslijn ben ik van plan hersenactiviteit te meten van jongere en oudere tieners, terwijl zij communicatieve taken uitvoeren. Ik kan de hersenactiviteit van deze groepen vergelijken en zien waar de verschillen liggen. Zo kan ik leren welke hersennetwerken een rol spelen voor jongere tieners, en hoe die zich veranderen en ontwikkelen op latere leeftijd. Met de inzichten die ik uit deze studies verkrijg zou ik zelfs ook technische hulpmiddelen kunnen ontwikkelen waarmee personen met communicatie problemen hun vaardigheden kunnen oefenen met een virtuele persoon. Je vraagt je waarschijnlijk af,  waarom dan met een virtueel persoon? Nou, als je in het verleden veel problemen met communiceren hebt gehad, dan is het misschien een beetje eng om te oefenen met een echt persoon – praten met een virtueel iemand maakt de training dan waarschijnlijk leuker en minder eng. Deze virtuele persoon kan in een virtuele omgeving te zien zijn of gewoon als app voor je mobiele telefoon bestaan. Zo maakt het dan niet uit waar je bent, want je virtuele leraar is altijd bij de hand – je krijgt dan de optimale communicatie training op basis van de bevindingen van mijn onderzoek. Op deze manier wordt het ook makkelijker voor scholen om dit toe te passen omdat er dus geen extra personeel nodig is voor deze training.

Julia Uddén: In een nieuwe onderzoekslijn ben ik van plan hersenactiviteit te meten van jongere en oudere tieners, terwijl zij communicatieve taken uitvoeren.

Het onderzoeken van taalontwikkeling in het tienerbrein is dus essentieel voor het begrijpen waarom en hoe ons onze alledaagse communicatie zo makkelijk afgaat op latere leeftijd. Het is net als het bouwen van een instrument: als je de  individuele onderdelen kent en weet hoe je ze moet combineren tijdens het bouwproces, dan leer je uiteindelijk de muziek van het eindproduct beter te begrijpen en te waarderen.

 

 

 

Advertenties