Geschreven door: Nicole Eichert
Vertaald door: Geertje van Bergen

Met welk lichaamsdeel kun je de snelste bewegingen maken? Met je benen, als je ‘s morgens naar de bus rent? Of met je hand, als je probeert een vlek van het fornuis te schrobben? Nee, met je ogen! Zoals het spreekwoord zegt zijn de ogen de spiegels van de ziel; voor taalonderzoekers zijn de ogen de spiegels van taalverwerking.

Het analyseren van oogbewegingen helpt taalonderzoekers om te begrijpen hoe taal wordt verwerkt in de hersenen en hoe de hersenen toekomstige gebeurtenissen kunnen voorspellen. Vroeg in de vorige eeuw konden onderzoekers achterhalen waar proefpersonen naar keken door een pennetje rechtstreeks op hun oog te monteren, Gelukkig voor de proefpersonen van nu is de techniek niet stil blijven staan: de ‘eye-trackers’ van tegenwoordig werken met camera’s die de bewegingen van de pupillen registreren.

eyeTrackerGlasses
Een 3D bril met de mogelijkheid om oogbewegingen te meten.

We willen deze technologie nog een stap verder brengen door oogbewegingen te registreren in een virtuele omgeving, Deze nieuwe techniek maakt het mogelijk om te onderzoeken hoe mensen zich gedragen in meer natuurlijke situaties, terwijl de onderzoeker bijna volledige controle heeft over wat de proefpersoon hoort en ziet in de virtuele wereld. In ons nieuwe Virtual Reality-lab, de CAVE, ben je als proefpersoon omgeven door enorme schermen waarop een virtuele scene wordt geprojecteerd. Je krijgt een speciale bril op om de 3D-wereld zo echt mogelijk te ervaren, en in die bril is een eye-tracker ingebouwd.

In de CAVE krijgen proefpersonen scenes te zien met allerlei voorwerpen, terwijl ze naar zinnen luisteren zoals ‘De vrouw eet een appel’. De combinatie van Virtual Reality en eye-tracking maakt het mogelijk om heel nauwkeurig te bepalen waar proefpersonen op ieder moment in de zin precies naartoe kijken. We willen weten of mensen op het moment dat ze het werkwoord ‘eet’ horen, alvast naar de appel gaan kijken als die appel het enige eetbare voorwerp is in de virtuele wereld. Hiermee krijgen we meer inzicht in de vraag hoe het menselijk brein auditieve en visuele informatie combineert, en hoe dit tot voorspellende gedachtepatronen kan leiden.

stimulus
Waar zou jij naar kijken als je het werkwoord ‘eet’ opeens hoort?

In een virtuele omgeving ervaren proefpersonen het experiment totaal anders dan wanneer ze achter een computerscherm zitten. We kunnen die virtuele omgeving stap voor stap meer laten lijken op de echte wereld, en op die manier kunnen we achterhalen welke experimentele effecten ook relevant zijn in het ‘echte’ leven.

Door de combinatie van eye-tracking en Virtual Reality leren we dus nog meer over wat oogbewegingen tijdens het luisteren naar taal ons precies vertellen over hoe taal wordt begrepen en verwerkt. Zo zien wij als onderzoekers dus inderdaad wat jij hoort!

Advertenties