Geschreven door: Kirsten Weber
Vertaald door: Geertje van Bergen

Als je in Nederland bent opgegroeid is de kans groot dat je minstens één vreemde taal (waarschijnlijk Engels) hebt geleerd op de middelbare school. Je hebt je misschien wel eens afgevraagd of een vreemde taal in een ander deel van je brein wordt verwerkt dan je moedertaal. Je hebt die vreemde taal tenslotte op een hele andere manier geleerd (uit boeken, en zittend in het klaslokaal), en je voelt je misschien ook wat minder op je gemak als je Engels praat dan als je Nederlands praat.

Onderzoekers in ons lab zijn ook geïnteresserd in de vraag of verschillende talen in verschillende hersengebieden worden verwerkt. Daarom hebben we studenten uitgenodigd om mee te doen aan een experiment waarbij ze zinnen moesten lezen in hun moedertaal en in een vreemde taal die ze op de middelbare school hadden geleerd (net als jullie dus). Terwijl de proefpersonen zinnen aan het lezen waren in de twee talen, scanden wij hun hersenen om te zien welke hersengebeiden actief waren. We ontdekten daarbij dat de moedertaal en de vreemde taal verwerkt worden in precies hetzelfde ‘taalnetwerk’ in de hersenen.

De moedertaal en de vreemde taal worden in precies hetzelfde ‘taalnetwerk’ in de hersenen verwerkt.

Het is zelfs zo dat je moedertaal je tweede taal primet. Dit wil zeggen: als je eerst een Nederlandse passieve zin leest, bijvoorbeeld ‘de man wordt door de vrouw gekust’, en daarna lees je een Engelse zin met dezelfde structuur (‘the girl was hugged by the boy’), dan passen je neuronen hun activatiepatroon aan, omdat diezelfde neuronen een paar seconden daarvoor ook al gebruikt waren voor precies hetzelfde proces. Het feit dat dit soort structurele priming tussen talen kan bestaan, toont dus aan dat simpele zinsstructuren in je moedertaal en je tweede taal door precies dezelfde netwerken in het brein verwerkt worden.

neurosynthBrainActivation
Hersenactiviteit gebaseerd op de resultaten van het begrip ‘syntactic’ op neurosynth.org.

Ook voor complexere zinsstructuren die je wat minder vaak tegenkomt (bijvoorbeeld ‘de vrouw heeft het meisje de fluit leren spelen’), wordt hetzelfde zinsverwerkingsnetwerk gebruikt. Het is wel zo dat de verwerking van zulke complexere structuren wat minder automatisch gaat, en dus meer cognitieve controle (moeite) kost. In dat geval is het ‘taalnetwerk’ in je brein sterker verbonden met bepaalde andere hersengebieden, die extra ondersteuning bieden bij de verwerking van deze complexe informatie. Maar het zinsverwerkingsmechanisme zelf wordt voor zowel je moedertaal als je tweede taal gebruikt. Deze overlap laat dus zien dat je prima verschillende talen kunt verwerken zonder dat je daar verschillende hersenen voor nodig hebt.

De verwerking gebeurt door één en hetzelfde brein – dat van jou.

 

Gebaseerd op onderzoek van:
Weber, K., Luther, L., Indefrey, P. & Hagoort, P. (online ahead of print). Overlap and differences in brain networks underlying the processing of complex sentence structures in second language users compared to native speakers. Brain Connectivity.

Weber, K. & Indefrey, P. (2009). Shared syntactic information in German-English bilinguals: An fMRI repetition suppression study. NeuroImage, 46, 1164-1172.

Advertenties