tekst-1
Fragment uit: ‘Dit zijn de namen’ van Tommy Wieringa

Wanneer we literatuur lezen, gaan we vaak helemaal op in het verhaal en vergeten de wereld om ons heen. Zo kunnen we eventjes ontsnappen aan het echte leven door in de wereld van het verhaal te duiken. Elk verhaal dat we lezen kan ons weer voorzien van een heel andere leeservaring. Er zijn verhalen die ons aan het denken zetten, verhalen die ons iets laten voelen en er zijn nog weer andere verhalen die ons meenemen op de wildste avonturen of waarbij we de meest kleurrijke beelden voor ons zien. Soms zijn we slechts toeschouwers van de scènes die zich ontvouwen op de pagina’s, soms zijn we metgezellen van de personages in het boek en soms gaan we zo op in het verhaal dat we de gebeurtenissen echt door de ogen van een personage zien.

Onze ervaringen tijdens het lezen van verhalen roepen allerlei vragen op, zoals: hoe komt het dat we ons écht de held uit het verhaal voelen? Identificeren sommige lezers zich gemakkelijker met de personages uit een boek dan anderen? Is de mate waarin we ons identificeren met een personage van invloed op het plezier dat we beleven aan een verhaal? Zijn mensen die zich gemakkelijk identificeren met de personages ook vaker fervente lezers? Wat precies in literatuur zorgt ervoor dat we betrokken worden bij een verhaal en er volledig in op gaan?

'Reading' by Pedro Ribeiro Simões
Reading‘ by Pedro Ribeiro Simões

Mijn doel is om te kijken naar de hersenprocessen tijdens het lezen van verhalen. Ik laat mensen óf het standpunt van een toeschouwer innemen, óf het standpunt van een van de personages zelf. Ik hoop te achterhalen welke hersengebieden een onderscheid maken tussen de verschillende personages en verschillende perspectieven en hoe dit zich verhoudt tot de leeservaring zelf.

Ik hoop aan te tonen dat de leeservaring van een individu een uniek, dynamisch en flexibel proces is. Maar tevens verwacht ik dat er een aantal fundamentele onderdelen van de leeservaring universeel zijn voor alle mensen, en dat schrijfstrategieën worden gebruikt om gebeurtenissen een bepaalde structuur te geven en zo de ervaring van de lezers begeleiden.

Franziska Hartung is promovenda in het Neurobiology of Language department van Peter Hagoort

Advertenties